Nieuws

Blog: Het belang van vrij spel

Wanneer ouders hun kind komen ophalen bij de opvang is de eerste vraag meestal: “Wat hebben jullie vandaag allemaal gedaan?”. Dan volgt er vaak een rijtje van activiteiten: geknutseld, liedjes gezongen, boeken gelezen, peutergym en zo verder. Dat rijtje klinkt heel aardig, maar het ‘gewone’ vrij spelen komt er eigenlijk nooit in voor… Terwijl juist dit zo enorm belangrijk is!

 

Vrij spel

Plezier

Vrij spelen is anders dan het spelen met een volwassene. Kinderen krijgen tijdens het vrij spelen namelijk de kans om dingen te ontdekken en te ervaren, volledig op hun eigen manier. En hier komen vaak de mooiste spelervaringen uit voort. Denk maar eens terug aan jouw beste, mooiste of leukste spelervaringen als kind. Deed er op dat moment een volwassene mee? Waarschijnlijk niet. Zonder invloed van een volwassene krijgen kinderen de kans volledig op te gaan in hun eigen fantasie, alleen of met andere kinderen. En dat is als volwassene dan weer prachtig om te zien.

 

Ontwikkeling

Vrij spel is ontzettend leuk voor kinderen, maar ook heel belangrijk voor hun ontwikkeling. Door je als opvoeder niet te mengen in het spel, geef je kinderen de kans hun sociale vaardigheden te verbeteren. De opvang is hierin natuurlijk een unieke setting; nergens anders hebben kinderen op zo’n jonge leeftijd zoveel leeftijdgenootjes om je heen, en in het contact met hen zien ze wat het effect van hun eigen gedrag is op anderen.

Stel je de volgende situatie eens voor: je bent 2 jaar en je bent aan het spelen op het kinderdagverblijf. Je loopt naar een kind toe en pakt speelgoed af. Het kind begint te huilen. Je loopt naar een ander kind. Ook daar pak je speelgoed af. Maar dit kind wordt boos en pakt het meteen terug. Hé, dat is interessant, een andere reactie! Maar hoe werkt dat dan? Je gaat zo verder om de reactie van de andere kinderen te testen. Het volgende kind rent meteen naar de volwassene in de kamer, en een ander lijkt het niks uit te maken. Je merkt dat iedereen verschillend reageert…

HDO KinderRijk

Dit is een manier waarop kinderen experimenteren. Zo ervaren ze dat iedereen anders reageert en leren ze rekening te houden met anderen. Daarom grijpen pedagogisch medewerkers zo laat mogelijk in tijdens ruzies tussen kinderen. Want als je dit te vroeg doet, wordt kinderen de kans ontnomen om rekening te houden met elkaar en voor zichzelf op te komen.

Spel is vaak ook het moment waarop ervaringen worden verwerkt. Kinderen die pas in het ziekenhuis zijn geweest hebben vaak interesse in de doktersspullen. Net een broertje of zusje gehad? Dan zijn de poppen en kinderwagens erg in trek. Kinderen uiten zich door middel van spel, omdat ze nog geen woorden kunnen geven aan hun gevoel. Het is van belang om kinderen de ruimte te geven dit te kunnen doen. Zo geef je ze de kans dingen op hun eigen manier te ontdekken. Kinderen ontwikkelen zich immers op hun eigen tempo. Ze zullen doen waar zijzelf aan toe zijn en hun grenzen leren verkennen en verleggen.

 

Rol van de pedagogisch medewerker

HDO Kindercampus KingHoeft de pedagogisch medewerker dan helemaal niks te doen als de kinderen aan het spelen zijn? Het antwoord hierop is ‘nee’. De pedagogisch medewerker heeft zeker een rol, maar deze is terughoudend; hij of zij moet beschikbaar zijn. Een pedagogisch medewerker houdt altijd een denkbeeldig lijntje met kinderen. Dat wil zeggen: als je actief en met oog voor de omgeving en de denkbeeldige lijntjes op de grond tussen de kinderen gaat zitten, is het al goed. Vooral baby’s en dreumesen willen graag vlakbij een opvoeder spelen. Voor de wat oudere peuters is het belangrijk dat ze contact kunnen krijgen als ze hier behoefte aan hebben. Als zij weten waar je zit kijken ze vaak even naar je voor een signaal en kunnen ze daarna weer verder met hun spel. Laten merken dat je ze hebt gezien (“Wat een lange treinbaan ben je aan het maken.” of teruglachen) is genoeg. Dit is een voorwaarde voor kinderen om zich veilig te voelen en op te kunnen gaan in hun spel.

Het kijken naar kinderen tijdens het spelen kan ons dus ontzettend veel vertellen. Is het kind een durfal of kijkt het eerst even de kat uit de boom? Wat kan het kind wel al, wat nog niet? Hoe ver is het kind in zijn of haar sociale ontwikkeling? Dit is allemaal waardevol om te weten. Het helpt ons in te kunnen spelen op de behoeften van ieder kind, en zo ieder kind tot zijn recht te laten komen. Daarom geven we bij KinderRijk kinderen volop de ruimte om vrij te spelen.

 

Tips voor vrij spelen

Het is goed om vrij spel ook thuis te stimuleren. Probeer het eens met onderstaande tips:

  • Bied kinderen open speelmateriaal aan, zoals kartonnen dozen, kleden en blokken. Dit materiaal kan elke keer weer een andere betekenis krijgen en prikkelt daarmee de fantasie.
  • Doe al het losse speelgoed in een mand en laat je kind hier één iets uit kiezen waar het mee wil spelen. Doordat de keuze beperkter is, wordt je kind creatiever. Voeg af en toe iets toe, zodat ze verder kunnen spelen.
  • Zorg ervoor dat de ruimte goed voorbereid is voor spel. Zo functioneert de ruimte als derde pedagoog.


Miriam Hänschen
Pedagogisch medewerker bij KinderRijk

 

Heb je een vraag over vrij spel of een andere opvoedkwestie? Vraag het onze baby-expert!